Owrzodzenia i rany przewlekłe

Rana przewlekła oznacza ubytek skóry spowodowany procesem chorobowym lub urazem, który nie poddaje się leczeniu przez okres ponad 6 – 8 tygodni. W większości przypadków przyczynę tego typu ran udaje się ustalić.

Do ran przewlekłych należą: owrzodzenia podudzi, odleżyny, stopa cukrzycowa, przewlekłe rany pourazowe powstałe m.in. w wyniku cukrzycy, problemów krążeniowych czy urazów.

Rany przewlekłe dotykające największą liczbę Pacjentów:

  • owrzodzenia żylne podudzi: Takie rany charakteryzują się przewlekłym, otwartym uszkodzeniem skóry, najczęściej na goleniach. Proces ich powstawania jest długotrwały. Rany te są bardzo bolesne i wyjątkowo oporne w podejmowanym leczeniu. Najczęściej borykają się z nimi osoby po 60 roku życia, chociaż wiek nie stanowi reguły. Przeważnie wynikają z zaburzeń ze strony układu krążenia.
  • tzw. zespół stopy cukrzycowej: Występuje jako infekcja, owrzodzenie podudzi i/lub destrukcja tkanek głębokich stopy. Często łączy się z zaburzeniami neurologicznymi i chorobami naczyń obwodowych w kończynach dolnych o różnym stopniu zaawansowania. Należy nadmienić, iż nawet niewielkie rany mogą przekształcić się w owrzodzenia stopy, jeśli nie zostaną poddane specjalistycznemu leczeniu. Pacjenci, których dotknęła choroba cukrzycowa powinni szczególnie dbać o swoje stopy.
  • odleżyny: Tak nazywany jest obszary skóry i znajdujące się pod nią tkanki, które zostały uszkodzone na skutek długotrwałego ucisku/ tarcia bądź współwystępowania tych dwóch czynników. Najczęściej dotykają Pacjentów unieruchomionych np. ciężką chorobą. Dochodzi do wielogodzinnego albo nawet trwającego wiele dni ucisku tkanek miękkich. Rany z trudem poddają się leczeniu, często dodatkowo wiążą się z postępującą martwicą tkanek.

Poniższa rycina obrazuje najczęściej występujące obszary odleżyn ( uwarunkowane unieruchomieniem Pacjentów i pozostawaniem w związku z unieruchomieniem w określonej pozycji).

ryc1

Na podstawie Wytycznych Praktyki Klinicznej nr 3, Agencji ds. Polityki i Badań w Opiece Zdrowotnej, Amerykańskiego Departamentu Zdrowia i Usług Społecznych.

Rany przewlekłe takie jak owrzodzenia podudzi, odleżyny oraz powstałe w wyniku cukrzycy, determinują sposób życia, wpływając na obniżenie jego jakości – oznaczając:

  • mniejszą sprawność fizyczną
  • cierpienie fizyczne i psychiczne
  • ograniczenie funkcjonowania w społeczeństwie
  • niezadowolenie z własnego ciała
  • utratę niezależności i kontroli nad własnym życiem.